Ikona Trójcy Świętej



W ołtarzu głównym kaplicy parafialnej p.w. Trójcy Świętej jest kopia ikony, odpowiadająca wezwaniu parafii, zwana przez znawców „ikoną nad ikonami” – „Trójca Święta” Andrieja Rublowa. Jej twórca, ogłoszony przed kilkudziesięciu laty świętym, był niewątpliwie największym staroruskim malarzem, żyjącym na przełomie XIV i XV wieku. Według podań i zapisów , był mnichem , który nade wszystko, we wszystkim , co robił szukał chwały Boga.

Źródłem inspiracji była dla artysty biblijna scena z życia Abrahama „Pan ukazał się Abrahamowi pod dębami Mamre, gdy ten siedział u wejścia do namiotu (…)Abraham dostrzegł trzech ludzi naprzeciw siebie” (Rdz.18, 1-2)

Chrześcijańska nauka i tradycja odczytała to, jako ukazanie się Boga w Trójcy jedynego.

Rublow nie był pierwszym malarzem Trójcy Świętej. Poszukiwania sposobu, w jaki można przedstawić jej tajemnicę, trwały od dawna. Motyw trzech aniołów, którzy przybyli w gościnę do Abrahama, też nie jest oryginalnym pomysłem Rublowa — znany był w sztuce wcześniej. Ale Rublow wyraził prawdę o Trójcy Świętej w sposób najbardziej subtelny. Na jego ikonie nie ma już ani Abrahama, ani Sary. Cała treść teologiczna zdarzenia została zawarta w ikonie trzech Aniołów

Środkowy Anioł jest symbolem Syna Bożego. Jego szaty to czerwona suknia i niebieski płaszcz. Kolor niebieski symbolizuje człowieczeństwo. Jest to kolor najintensywniejszy. Widać go również u Anioła siedzącego po prawej stronie ikony, symbolizującego Ducha Świętego, i u Anioła po lewej stronie, czyli u Boga Ojca. Kolor czerwony, kolor tuniki Syna Bożego, oznacza Bóstwo. Prawa ręka Chrystusa jest bardzo duża — większa i mocniejsza niż wymagałby tego realizm. To niejako prawica Boża podtrzymująca człowieka. Dwa palce dłoni symbolizują dwie natury Chrystusa i wskazują na kielich, czyli na ofiarę eucharystyczną.

Chrystus pochylony jest w stronę Ojca, który znajduje się z lewej strony ikony. To początek i źródło wszystkiego. Jego szata jest złota, świetlista — to kolor oznaczający świętość Boga i Jego wierność. Ale pośrodku, w miejscu, gdzie znajduje się serce, Bóg Ojciec ma kolor niebieski. Komentatorzy interpretują to w ten sposób, że nosi w swoim sercu stworzenie człowieka.

Wreszcie ostatni, prawy Anioł symbolizujący Ducha Świętego ma niebieską tunikę i złoto-zieloną szatę na wierzchu. Zieleń oznacza stworzenie. Duch Święty, który unosił się nad ziemią i nad wodami od pierwszej chwili istnienia świata, niejako dopełnia stworzenia. On też całą swoją osoba wskazuje na postać Chrystusa.

Żadna z postaci nie siedzi prosto, każda się pochyla. Syn w stronę Ojca, Ojciec w stronę Syna i Ducha Świętego, a Duch w kierunku Ojca i Syna. W ten sposób postacie tworzą pewien krąg. Krąg to doskonałość, pełnia. W centrum tego kręgu jest dłoń Chrystusa wskazująca na kielich.

Aby uniknąć wszelkich wątpliwości, artysta zamieścił symbole wskazujące na te osoby. Nad głową Chrystusa znajduje się drzewo. Wcześniejsza tradycja umieszczała tam dąb — drzewo, pod którym odbyło się spotkanie u Abrahama. Natomiast u Rublowa drzewo jest symbolem drzewa w raju, gdzie zaczął się grzech i drzewa krzyża, na którym Chrystus grzech zniweczył i dał nam łaskę zbawienia. Z lewej strony, nad Bogiem Ojcem, widać dom — znak, że każdy z nas ma mieszkanie w domu Ojca. Podpis nad aniołem symbolizującym Ducha Świętego jest najmniej widoczny. To skała, góra będąca odwołaniem do objawiającego się Boga — Duch Święty objawia się na górze. Skała to również symbol pustyni, na którą
w początkach chrześcijaństwa odchodzili ludzie, aby tam żyć bliżej Boga, zjednoczeni w Duchu Świętym.

Aniołowie siedzą wokół stołu na którym w centralnym miejscu jest kielich , jako symbol Paschy i Eucharystii. W kielichu, trochę niewyraźna dla patrzących, ale jednak z całą pewnością namalowana przez artystę, jest głowa baranka.

Z przodu ołtarza znajduje się prostokąt, który jest symbolem świata. Stąd wielu autorów mówi, że to jest właśnie nasze miejsce. Jesteśmy zaproszeni do tego stołu. Powinniśmy przy nim usiąść, bo przewidziano dla nas miejsce, jesteśmy wpisani w ten krąg, czyli w życie Trójcy Świętej.

Ten typ ikonograficzny nazywa się „gościnność”. Przywołuje myśl o Bogu, który przychodzi do człowieka w gościnę aby go przemienić, tak, jak przemienił życie Abrahama i Sary, dając im upragnione potomstwo.

W czasach Abrahama gościnność była czymś niezwykle ważnym. Abraham był gościnny, zaprosił do siebie trzech Aniołów. A oni przynieśli mu łaskę o którą tak prosił.

My także możemy zasiadać do tego stołu. A wtedy Bóg będzie dotykał naszego serca i całego naszego doświadczenia życiowego, tak jak Aniołowie dotknęli Abrahama i Sary. On udzieli nam tej łaski, która jest nam najbardziej potrzebna.

Ikona Trójcy Świętej jest także zapowiedzią wieczności, kiedy to zgromadzimy
się razem przy tym stole, uczestnicząc w wiecznej uczcie mesjańskiej.

Ikona ta została napisana przez Magdalenę Dylewską.

Ikonę Trójcy Świętej dla Parafii poświecił 12 czerwca 1999 roku Jan Paweł II w czasie pobytu w Sandomierzu.
www.trojca.lublin.pl
Licznik wizyt na stronę
Wizyty dzienne na stronę
Osoby online na stronę